ทิ้งทวนสงกรานต์!!“แห่นางดาน อลังการตำนานเมืองนคร” 1 เดียวในโลก“ตรียัมปวาย-โล้ชิงช้า”ทิ้งท้ายเทศกาลสงกรานต์ 2562 อย่างยิ่งใหญ่อลังการ





(15 เม.ย.) ผู้สื่อข่าวรายงานบรรยากาศการจุดงาเทศกาลมหาสงกรานต์ ประจำปี 2562 ในส่วนของจังหวัดนครศรีธรรมราช ซึ่งกำหนดจัดขึ้นระหว่างวันที่ 11-15 เม.ย. 2562 ณ.สวนสาธารณะศรีธรรมโศกราช  ภายได้ชื่อ “มหาสงกรานต์ แห่นางดานอลังการตำนานเมืองนคร” โดยเฉพาะในคืนที่ผ่านมา (14 เม.ย.) เป็นการจัดงานประเพณีแห่นางดาน อลังการตำนานเมืองนคร”ซึ่งเป็นประเพณีโบราณ มี ผศ.เชาวน์วัศ เสนพงศ์ นายกเทศมนตรีนคร นครศรีธรรมราช เป็นประธานในการประกอบพิธีบวงสรวงเทพยดา ตามคติความเชื่อในศาสนาพราหมณ์ บริเวณฐานพระสยมภูวนาถ ถนนท่าชี ต.ในเมือง อ.เมือง จ.นครศรีธรรมราช  จากนั้นจัดริ้วขบวนแห่เทพ 4 องค์ซึ่งแกะสลักลงบนแผ่นไม้กระดานจำนวน 3 แผ่น  แผ่นแรก “พระอาทิตย์กับพระจันทร์ แผ่นที่ 2 พระแม่ธรณี และแผ่นที่ 3 พระแม่คงคา  ซึ่งขบวนแห่เคลื่อนออกสู่ถนนราชดำเนินบริเวณหอนาฬิกา ใกล้กับศาลากลางจังหวัดนครศรีธรรมราช เพื่อไปประกอบพิธี “ตรียัมปาย-โล้ชิงช้า”ที่มณฑลพิธี ณ.สวนสาธารณะศรีธรรมโศกราช  ระยะทางประมาณ 2 กม.เศษ โดยมีประชาชนและนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและต่างประเทศจำนวนนับพันคนรอชมขบวนแห่นางดานสองฝั่งถนนราชดำเนิน

                จนกระทั้งถึงสวนสาธารณะศรีธรรมโศกราช   ซึ่งเป็นสถานที่ประกอบพิธี โดยพื้นที่ทางซ้ายมือทาง ททท.นครศรีธรรมราช กำลังจัดกิจกรรมมหกรรมขนมพื้นบ้าน อาหารพื้นเมือง และรำวงเวียนครกแบบโบราณ โดยรำวงคณะดังคณะ “ดาวกระจาย” แชมป์รำวงเวียนครกจังหวัดนครศรีธรรมราชเมื่อปี 2548 เมื่อขบวนแห่นางดานเข้ามาถึงทุกกิจกรรมจึงยุติลงชั่วคราวเพื่อเข้าร่วมในการประกอบพิธีแสง สี เสียงสื่อผสม “แห่นางดาน อลังการตำนานเมืองนคร ฯ” อย่างยิ่งใหญ่อลังการ โดยบรรดานักท่องเที่ยวและประชนชนเข้าร่วมชมกิจกรรมกว่า 3,000 คน ท่ามกลางความตื่นตาตื่นใจ






โดยเฉพาะเมื่อถึงช่วงพระอิศวร เสด็จลงมาโดยการใช้ลวดสลิงผูกชักรอกเหมือนกับการเหาะมาจริง  ๆ โดยเมื่อถึงช่วงที่บรรดาพญานาคหรือ ที่เรียกว่า นาลิวัน  3 ชุด ๆ ละ 4 คนทำการสลับกันโล้ชิงช้า โดยตามความชื่อว่าการโล้ชิงช้าเป็นการทดสอบความแข็งแรงของ 3 โลกและเมื่อพระอิศวรเห็นว่าโลกแข็งแรงดี พื้นดินแลภูเขาสั่นไหว บรรดาพญานาคหรือ นาลิวัน จึงพากันดีใจที่ทั้ง 3 โลกแข็งแรงโดยเฉพาะโลกบาดาลจึงกันกันวักน้ำในขันสากลด้วยเขาสัตว์สาดกระเซ็นกระจายไปทั่วบริเวณสร้างความชุมฉ่ำเย็นให้กับทุกคนที่โดนน้ำจากขันสาคร  โดยในปีนี้น้ำในขันสาครได้ตกมาจากแหล่งศักดิ์สิทธิ์ 6 แหล่ง ซึ่งเป็นแหล่งน้ำอภิเษกที่มามาตั้งแต่โบราณ ประกอบด้วย บ่อน้ำวัดหน้าพระลาน บ่อน้ำวัดสมาเมือง บ่อน้ำวัดเสมาไชย บ่อน้ำวัดระตูขาว แหล่งน้ำหวยเขามหาชัย ต.ท่างิ้ว  อ.เมือง จ.นครศรีธรรมราช  และแหล่งน้ำห้วยปากนาคราช ต.เขาแก้ว อ.ลานสกา จ.นครศรีธรรมราช  ซึ่งในปีนี้น้ำทั้ง 6 แหล่งได้มีการประกอบพิธีพลีกรรมตักน้ำ ศักดิ์สิทธิ์และอัญเชิญเข้าพิธีอภิเษกน้ำที่วิหารหลวงวัดพรมหาธาตุวรมหาวิหาร ก่อนจะอัญเชิญเข้ากรุงเทพเพื่อร่วมประกอบพิธีพระบรมราชาภิเษกสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร ขึ้นเป็นพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว อย่างสมบูรณ์ตามโบราณราชประเพณี ระหว่างวันที่ 4-6 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 ณ พระบรมมหาราชวัง เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร

                ประเพณีโล้ชิงช้าหรือประเพณี “ตรียัมปวาย”  เป็นพิธีกรรมและประเพณีที่มีมาแต่ครั้งกรุงศรีอยุธยาจนถึงสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ โดยมูลเหตุของการสร้างเสาชิงช้าหน้าวัดสุทัศน์เทพวรารามนั้น จากหลักฐานทางประวัติศาสตร์โบราณคดี ทั้งในสมัยกรุงศรีอยุธยาและรัตนโกสินทร์ ปรากฏชัดเจนว่า เมืองนครศรีธรรมราชเป็นเมืองสำคัญของศาสนาพราหมณ์มาไม่น้อยกว่าพุทธศตวรรษที่ 10 ความสำคัญของพราหมณ์เมืองนครศรีธรรมราชปรากฏเห็นอย่างเด่นชัด โดยในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช  (รัชกาลที่ 1) โปรดเกล้าฯให้อัญเชิญชีพ่อพราหมณ์มาจากเมืองนครศรีธรรมราช เพื่อประกอบพิธีกรรมหลวงสถาปนากรุงรัตนโกสินทร์ และมีพราหมณ์ผู้หนึ่งได้กราบบังคมทูลต่อพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชว่าตามธรรมเนียมของการประกอบ “พิธีตรียัมปวาย” นั้นจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องมีการ“โล้ชิงช้า” ด้วย แต่ในขณะนั้นเป็นช่วงเวลาที่เพิ่งจะสร้างกรุงเทพฯ เสร็จใหม่ ๆ ยังไม่มี “เสาชิงช้า” เพื่อใช้ประกอบพิธีตรียัมปวาย  พระองค์จึงโปรดเกล้าฯ ให้สร้างเสาชิงช้าขึ้นในบริเวณที่ดินหน้าวัดสุทัศน์เทพวรารามในปัจจุบัน เมื่อวันที่ 8 เมษายน พ.ศ. 2327 ดังที่เห็น“เสาชิงช้า” มาจนถึงทุกวันนี้





 ซึ่ง การโล้ชิงช้า เป็นการจำลองตำนานการสร้างโลกตามความเชื่อของศาสนาพราหมณ์ว่าเมื่อพระพรหมได้สร้างโลกขึ้นมาเสร็จแล้วได้ทูลเชิญ พระศิวะ ให้ยืนขาเดียวบนภูเขาลูกหนึ่ง และให้เหล่าพญานาคทั้งหลายร่วมแรงกันกวนน้ำในมหาสมุทรและหากพระศิวะไม่อาจยืนได้ด้วยขาเดียวก็แสดงว่าโลกที่พระพรหมสร้างขึ้นนั้นไม่แข็งแรงพอ  แต่ปรากฏว่าพระศิวะยังคงประทับยืนขาเดียวอยู่ได้ตลอดเวลา  พระพรหมจึงเห็นว่าแผ่นดินที่สร้างขึ้นมานั้นมั่นคงเพียงพอแล้ว จึงได้ดำเนินการเนรมิตมนุษย์และเหล่าสรรพสัตว์ทั้งหลายในโลก ประเพณีแห่นางดานจึงเป็นประเพณีที่จัดขึ้นเพื่อต้อนรับพระศิวะหรือพระอิศวรที่จะเสด็จลงมายังโลกมนุษย์เพื่อประทานพรให้โลกมนุษย์อยู่กันด้วยความร่มเย็นเป็นสุขเป็นระยะเวลา 10 ราตรี โดยพระอิศวรจะบันดาลให้เกิดความอุดมสมบูรณ์ในทุก ๆ ด้าน ดังนั้นบรรดามนุษย์และเทพชั้นรองจึงจัดพิธีต้อนรับด้วยการแห่ไม้กระดาน 3 แผ่น ที่แกะสลักเป็นรูปเทพชั้นรอง 4 องค์ ประกอบด้วยแผ่นที่ 1 รูปพระอาทิตย์และ พระจันทร์ แผ่นที่ 2 รูปพระแม่คงคา และแผ่นที่ 3 รูปพระแม่ธรณี (โดยชาวนครศรีธรรมราชเรียกไม้กระดานที่แกะสลักว่า นางดานหรือนางกระดาน) เพื่อไปต้อนรับพระอิศวรที่เชื่อกันว่าจะเสด็จลงมาทางเสาชิงช้า ก่อนจะมีพิธี “ตรียัมปวาย และโล้ชิงช้า”ตามลำดับ

                สำหรับประเพณี “ตรียัมปวาย-ไล้ชิงช้า” กระทำสืบทอดกันมาในหมู่พราหมณ์ โดยเฉพาะจังหวัดนครศรีธรรมราช เรียกพิธีกรรมทั้งหมดว่า “ประเพณีแห่นางดาน” เป็นประเพณีที่นำความมั่งคั่งและมั่นคงแข็งแรงมาสู่บ้านเมือง  ซึ่งมีการประกอบพิธีในการขึ้นครองราชย์ของพระมหากษัตริย์รัชกาลต่าง ๆ ของกรุงรัตนโกสินทร์ตลอดมาทุกพระองค์  และเพิ่งมายกเลิกไปเมื่อปี พ.ศ. 2476 ในสมัยรัชกาลที่ 7 เนื่องจากมีคนขึ้นโล้ชิงช้าตกลงมาเสียชีวิต จนกระทั้ง พ.ศ. 2544 นางสาวกิตติกา ลิขิตวศินกุล ผู้อำนวยการการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย สำนักงานภาคใต้ เขต 2 ในขณะนั้นได้สืบค้นในส่วนของจังหวัดนครศรีธรรมราช  และพบว่าการโล้ชิงช้าหรือตรียัมปวายจะรวมอยู่ในประเพณี “แห่นางกระดาน” และเล็งเห็นว่าเป็นประเพณีเก่าแก่ ที่ควรค่าแก่การศึกษาและมีความสำคัญทางด้านประวัติศาสตร์ และคงจะหาดูชมประเพณีแห่นางกระดาน หรือ “ตรียัมปวาย-โล้ชิงช้า”ที่ไหนในโลกนี้ไม่ได้อีกแล้วและรัฐบาลได้กำหนดให้จังหวัดนครศรีธรรมราชเป็น 1 ใน 13 เมืองศูนย์กลางการจัดงานเทศกาลมหาสงกรานต์เมืองไทย มาตั้งแต่ปี 2544 จึงนำมาผนวกกับงานสงกรานต์ จนกลายเป็นงานประเพณี “มหาสงกรานต์แห่นางดาน อลังการตำนานเมืองนคร  1 เดียวในโลก นับเป็นประเพณีที่ประชาสัมพันธ์และส่งเสริมการท่องเที่ยวของจังหวัดนครศรีธรรมราชมาจนถึงปัจจุบัน.

ภาพ/คลิป  ศูนย์ข่าวนคร 24 ชม.สมาคมสื่อมวลชนจังหวัดนครศรีธรรมราช


ติดตามข่าวสารทาง Line

เพิ่มเพื่อน